EPC Bouw & Nieuwbouw: Eisen voor E-peil en Startverklaring

EPC Bouw voor nieuwbouw in Vlaanderen in 2026 bepaalt heel concreet of je woning het maximale E-peil van E30 haalt, of je start geldig is met een startverklaring, en of je later zonder problemen kunt verkopen of verhuren. In dit artikel lees je stap voor stap wat EPC Bouw, het E-peil en de startverklaring exact inhouden, welke EPB-eisen gelden voor bouwaanvragen rond 2026, welke fouten vaak tot boetes leiden en hoe je alles praktisch aanpakt samen met een EPB-verslaggever.

Wat is EPC Bouw voor nieuwbouw en hoe verschilt het van een gewoon EPC?

Het EPC Bouw voor nieuwbouw is het verplichte energieprestatiecertificaat voor EPB‑plichtige nieuwbouw en gelijkgestelde renovaties in Vlaanderen, en het bewijst dat het gebouw voldoet aan de EPB-eisen (Energieprestatie en Binnenklimaat).

Wat bevat een EPC Bouw precies?

Een EPC Bouw bevat de volgende kerngegevens.

De belangrijkste onderdelen op een EPC Bouw zijn opgesomd in deze lijst.

• Identificatie van het gebouw
  • Adres en unieke code in de energieprestatiedatabank
  • Gebouwtype (eengezinswoning, appartement, niet-residentieel)
• Energieprestatie-indicatoren
  • E-peil (globale energieprestatie)
  • S-peil voor woongebouwen (schilkwaliteit)
  • Eventueel bijkomende indicatoren voor hernieuwbare energie
• EPC-label en/of energiescore
  • Label van A+ (zeer energiezuinig) tot F (zeer slecht)
  • Voor EPC’s opgemaakt vanaf 1 januari 2019 deze genormeerde label-schaal
  • Visuele kleurenschaal die kopers en huurders inzicht geeft in de energiezuinigheid
• Aanbevelingen en verbetermaatregelen
  • Tips om het gebouw verder energiezuinig te maken
  • Bij eengezinswoningen ook een kostenraming per aanbeveling
• Verwijzing naar EPB-aangifte
  • Link tussen de berekende EPB-resultaten en het uitgereikte EPC Bouw

Een gewoon EPC voor bestaande gebouwen wordt opgemaakt door een erkend energiedeskundige type A op basis van een plaatsbezoek. Een EPC Bouw wordt automatisch afgeleid op basis van de EPB-aangifte die de EPB‑verslaggever indient.

Wanneer volstaat EPC Bouw bij verkoop of verhuur?

Bij EPB‑plichtige nieuwbouw of een gelijkgestelde renovatie volstaat een geldig EPC Bouw volledig voor:

• Verkoop van de woning of het appartement
• Verhuur van de wooneenheid

Zolang het EPC Bouw geldig is op het moment van de notariële akte of bij het afsluiten van het huurcontract, hoeft er geen apart EPC voor bestaande gebouwen opgemaakt te worden.

Welke E‑peil eisen gelden voor nieuwbouw in Vlaanderen in 2026?

De E‑peil eisen voor nieuwbouw in Vlaanderen in 2026 bepalen hoeveel energie je woning nodig heeft voor verwarming, koeling, sanitair warm water, ventilatie en hulpenergie, verrekend met o.a. isolatie en hernieuwbare energie.

Wat is het maximale E‑peil in 2026?

De E‑peil eisen voor nieuwbouwwoningen in 2026 zijn.

• Voor bouwaanvragen vanaf 2021 blijft het maximum E-peil = E30
• Dit geldt voor:
  • Eengezinswoningen
  • Appartementen in nieuwbouwprojecten
• Voor BEN‑woningen (bijna‑energieneutraal) streeft men doorgaans naar E20 of beter

Hoe lager het E-peil, hoe beter de energieprestatie en hoe meer kans op premies en lagere energiefacturen.

Welke invloed heeft de aanvraagdatum van de omgevingsvergunning?

De EPB-eisen hangen vast aan de datum van de omgevingsvergunning voor stedenbouwkundige handelingen.

De globale evolutie voor residentiële nieuwbouw ziet er als volgt uit.

Voor exacte details per aanvraagjaar raadpleeg je energiesparen.be of vlaanderen.be/epb.

Hoe verhoudt E‑peil zich tot het EPC‑label?

Het E‑peil is een rekenresultaat binnen EPB. Het EPC‑label (A+ tot F) op het EPC Bouw vertaalt de totale energieprestatie naar een visueel en gestandaardiseerd label.

Algemene oriëntatie (indicatief, geen wettelijke tabel).

• E10–E20
  • Meestal label A+ tot A
  • Zeer energiezuinig, vaak met veel hernieuwbare energie
• E20–E30
  • Meestal label A tot B
  • BEN‑niveau of net daarboven
• E30–E50
  • Label B tot C
  • Nog aanvaardbaar maar minder toekomstgericht

Bij nieuwbouw in 2026 richt je je best op E20–E30 om zowel reglementair in orde te zijn als marktconform te bouwen.

Wat is een startverklaring EPB en wanneer moet die ingediend worden?

De startverklaring EPB is het verplichte document waarmee je minstens 8 dagen vóór de start van de werken officieel aangeeft hoe je de EPB-eisen zult naleven.

Wat is een startverklaring precies?

De startverklaring is een digitaal formulier dat de EPB‑verslaggever indient bij het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA) via de energieprestatiedatabank.

De inhoud van een startverklaring bestaat uit dit soort gegevens.

• Projectgegevens
  • Adres van de bouwplaats
  • Type project (nieuwbouw, ingrijpende energetische renovatie, …)
  • Bestemming (woning, kantoor, handel, …)
• Timing van de werken
  • Voorziene startdatum van de werken
  • Eventueel globale planning
• EPB‑voorontwerp
  • Verwacht E-peil, S-peil en andere EPB‑indicatoren
  • Voorgestelde isolatiediktes, beglazing, ventilatiesysteem, verwarmingsinstallatie, hernieuwbare energie
• Betrokken partijen
  • Gegevens van de aangifteplichtige (meestal de bouwheer)
  • Gegevens van de architect
  • Gegevens van de EPB-verslaggever

Zonder geldige startverklaring mag er niet legaal gestart worden met de EPB-plichtige werken.

Wanneer is een startverklaring verplicht?

Een startverklaring EPB is verplicht voor.

• Nieuwbouwwoningen die EPB‑plichtig zijn
• Gelijkgestelde renovaties of ingrijpende energetische renovaties met EPB‑plicht
• Zowel residentiële als niet-residentiële gebouwen waarvoor EPB‑eisen gelden

De startverklaring moet door de EPB-verslaggever ingediend worden minstens 8 dagen vóór de effectieve opstart van de werken op de werf.

Wat gebeurt er als je geen startverklaring indient?

Bij het ontbreken van een startverklaring riskeer je.

• Administratieve geldboetes
  • VEKA kan een boete opleggen aan de aangifteplichtige
• Problemen bij EPB‑aangifte en EPC Bouw
  • Moeilijkere of vertraagde EPB‑aangifte
  • Mogelijke weigering of vertraging in de aflevering van EPC Bouw
• Discussies bij verkoop of oplevering
  • Notaris en koper vragen doorgaans naar correcte EPB- en EPC‑documentatie

Hoe hangen EPC Bouw, EPB‑aangifte en EPB‑eisen samen?

EPC Bouw, de EPB‑aangifte en de EPB‑eisen vormen één doorlopend traject van ontwerp tot oplevering.

Hoe verloopt dit traject van vergunning tot EPC Bouw?

De logische volgorde in een standaard nieuwbouwproject ziet er als volgt uit.

Deze tabel beschrijft de stappen in het EPB/EPC‑traject.

De EPB‑aangifte vormt de basis voor het EPC Bouw. De waarden voor E‑peil, S‑peil en installatiegegevens vloeien rechtstreeks door in de certificaatsgegevens.

Hoe lang heb je tijd voor EPB‑aangifte en EPC Bouw?

• EPB‑aangifte
  • Moet ingediend worden binnen 12 maanden na de einde-datum van de werken of ingebruikname
• EPC Bouw
  • Wordt opgemaakt na de EPB‑aangifte
  • Moet beschikbaar zijn binnen 12 maanden na ingebruikname of beëindiging van de werken

Bij laattijdige aangifte of onvolledige gegevens riskeer je EPB‑boetes vanuit VEKA.

Wie is verantwoordelijk voor E‑peil, EPC Bouw en startverklaring?

Voor een EPB‑plichtig nieuwbouwproject hebben verschillende actoren duidelijke wettelijke verantwoordelijkheden.

Wie is de aangifteplichtige?

De aangifteplichtige is de persoon of rechtspersoon die wettelijk verantwoordelijk is voor de EPB‑naleving. Bij particulieren is dit meestal de bouwheer/eigenaar.

Zijn of haar verantwoordelijkheden zijn deze.

• Een EPB-verslaggever aanstellen
• Ervoor zorgen dat er een startverklaring wordt ingediend
• Medewerking verlenen voor de EPB‑aangifte
• Zorgen dat de EPB-eisen (o.a. E‑peil, S‑peil, hernieuwbare energie) effectief worden gehaald

Wat doet de EPB‑verslaggever?

De EPB‑verslaggever is een erkende deskundige (vaak architect of ingenieur) die instaat voor de berekeningen en aangiftes binnen het EPB‑kader.

De taken van de EPB‑verslaggever omvatten het volgende.

• Opstellen van het EPB‑voorontwerp (raming E‑peil, S‑peil, isolatie, ventilatie, installaties)
• Indienen van de startverklaring bij VEKA
• Begeleiden van de bouwheer bij technische keuzes rond energie en binnenklimaat
• Verzamelen van bewijsstukken (facturen, attesten, technische fiches, blowerdoortest, ventilatiemeting)
• Indienen van de EPB‑aangifte met definitieve resultaten

Op basis van de EPB‑aangifte ontvangt de bouwheer automatisch het EPC Bouw.

Wat is de verantwoordelijkheid van de architect en aannemers?

• Architect
  • Integreert de EPB-eisen (E-peil, S-peil, hernieuwbare energie) in het ontwerp
  • Werkt nauw samen met de EPB‑verslaggever
• Aannemers en installateurs
  • Voeren de werken uit conform de ontwerpafspraken
  • Leveren de nodige attesten (bv. isolatiediktes, luchtdichtheidstest, ventilatieverslaggeving)

Hoe wordt het E‑peil berekend en welke factoren hebben het grootste effect?

Het E‑peil is een dimensionloos getal dat de totale energieprestatie van een gebouw weergeeft ten opzichte van een referentiegebouw.

Welke factoren bepalen het E‑peil?

De belangrijkste beïnvloeders van het E‑peil zijn samengevat in deze tabel.

Een goed doordacht energieconcept op maat van de woning levert meestal gemakkelijker een E‑peil ≤ E30 op, en vaak zelfs E20–E25.

Hoe helpt een blowerdoortest bij een beter E‑peil?

Een blowerdoortest meet de luchtdichtheid van de woning. Een betere luchtdichtheid verlaagt doorgaans het E‑peil.

Typische effecten.

• Goede luchtdichtheid (n50 rond 1)
  • Duidelijke dalingen van het berekende E‑peil
  • Betere comfortbeleving en minder tocht
• Geen of slechte luchtdichtheid
  • Hogere transmissie- en ventilatieverliezen
  • Moeilijker om E30 of lager te halen

Op energiebewustontwerpen.be vind je meer info over blowerdoortest, ventilatie, warmteverliesberekening en energieadvies die mee bepalen hoe laag je E‑peil uitvalt.

Welke aanvullende EPB‑eisen gelden naast het E‑peil voor nieuwbouw?

Naast het E‑peil gelden voor nieuwbouw in Vlaanderen in 2026 nog meerdere EPB‑eisen die rechtstreeks invloed hebben op het EPC Bouw.

Wat is het S‑peil en welke grens geldt?

Het S‑peil beschrijft de energieprestatie van de gebouwschil (isolatie, compactheid, zonnewinsten).

Voor residentiële nieuwbouw gelden deze limieten.

• S‑peil ≤ S31 als algemene norm (voor woningen)
• Voor bepaalde woontypes en aanvraagjaren strengere grenswaarden, zoals S28

Een laag S‑peil betekent.

• Compact gebouw
• Zware en continue isolatie zonder grote lekken
• Beperkte ongecontroleerde warmteverliezen

Welke eisen gelden voor hernieuwbare energie?

Voor nieuwe EPB‑plichtige gebouwen geldt een minimumaandeel hernieuwbare energie.

Kenmerken.

• Minimum 15 kWh/m².jaar hernieuwbare energie
• In te vullen via bv.
  • Zonnepanelen (PV)
  • Zonneboiler
  • Warmtepomp
  • Aansluiting op een warmtenet

Wie veel PV‑panelen of warmtepompen plaatst, haalt meestal gemakkelijker een E‑peil lager dan E30.

Welke eisen gelden rond ventilatie en binnenklimaat?

De EPB-eisen leggen kwaliteitsnormen op voor ventilatie en binnenklimaat.

• Verplichte ventilatiedebieten per ruimte
• Conform ventilatiesysteem C of D (of varianten), met voldoende toevoer en afvoer
• Voorkomen van oververhitting via zonwering of passieve maatregelen

Correct ontworpen ventilatie is nodig om schimmel, condens en slechte binnenluchtkwaliteit te vermijden.

Hoe verloopt de planning en timing van EPC Bouw, E‑peil en startverklaring in de praktijk?

Wie in 2026 een woning bouwt, plant best op voorhand de volledige EPB/EPC‑tijdslijn.

Wat is een realistische tijdslijn voor een particulier bouwproject?

Deze tijdslijn geeft een realistisch overzicht.

• Ontwerpfase
  • Architect tekent het ontwerp
  • EPB‑verslaggever maakt een EPB‑ontwerpstudie
  • Raming van E‑peil, S‑peil en kosten van verschillende maatregelen
• Voor vergunning
  • Indiening van omgevingsvergunning
  • Bepaling welk reglementair kader (E‑ en S‑peil‑eisen) van toepassing wordt
• Voor start van de werken
  • Definitieve keuze van isolatie, ramen, verwarming, ventilatie, zonnepanelen, …
  • Indienen van de startverklaring (minstens 8 dagen voor start van de werken)
• Tijdens de werken
  • Aannemer voert uit volgens ontwerp
  • Eventuele bijsturing in samenspraak met EPB‑verslaggever
  • Uitvoeren van blowerdoortest, ventilatietesten, keuring van elektriciteit en water/riool
• Na beëindiging van de werken / ingebruikname
  • Verzamelen van alle attesten en bewijsstukken
  • Indienen van de EPB‑aangifte door de EPB‑verslaggever
  • Ontvangst van het EPC Bouw binnen 12 maanden na ingebruikname

Wat gebeurt er als het E‑peil niet gehaald wordt of de EPB‑regels niet nageleefd worden?

Bij overtreding van EPB‑eisen kan VEKA administratieve geldboetes opleggen.

Welke gevolgen heeft een te hoog E‑peil?

Wanneer het definitieve E‑peil uit de EPB‑aangifte hoger ligt dan de maximaal toegelaten waarde (bv. E > 30), dan zijn deze gevolgen mogelijk.

• Administratieve boete
  • Hoogte afhankelijk van ernst van de afwijking
  • Berekening gebeurt volgens EPB‑regelgeving
• Minder waardevast gebouw
  • Slechter EPC-label (bv. C of D in plaats van A of B)
  • Lagere aantrekkelijkheid bij verkoop of verhuur
• Geen bijkomende premies
  • Bepaalde BEN‑premies of voordelige financieringen vergen een laag E‑peil

Zijn er ook boetes voor ontbrekende of laattijdige startverklaring of EPB‑aangifte?

Ja, bij ontbrekende of te laat ingediende documenten voorzien de EPB‑regels sancties.

Voorbeelden.

• Geen of te late startverklaring
  • Boete voor de aangifteplichtige
• Geen of te late EPB‑aangifte
  • Boete en verplichting om alsnog een aangifte te doen

Correcte en tijdige samenwerking met een EPB‑verslaggever voorkomt deze problemen.

Hoe lang is EPC Bouw geldig en wanneer volstaat het bij verkoop of verhuur?

Een EPC Bouw heeft net zoals een gewoon EPC een geldigheidsduur van 10 jaar, zolang er geen ingrijpende energetische renovaties gebeuren.

Wanneer volstaat EPC Bouw bij overdracht?

Bij nieuwbouw of gelijkgestelde projecten die EPB‑plichtig waren, volstaat een geldig EPC Bouw volledig voor.

• Verkoop (ook bij eerste overdracht)
• Verhuur

Voorwaarden.

• Het EPC Bouw is minder dan 10 jaar oud op het moment van de akte of huurcontract
• De woning onderging geen zware energetische renovatie die een nieuwe EPB‑plicht uitlokt

Bij latere grondige renovaties is een nieuw EPB‑traject soms vereist, met op het einde een nieuw EPC.

Wat met EPC voor gemeenschappelijke delen (EPC GD) bij appartementen?

Voor appartementsgebouwen geldt aanvullend een EPC voor Gemeenschappelijke Delen (EPC GD).

Kenmerken.

• Verplicht voor residentiële gebouwen met minstens 2 wooneenheden
• Voor nieuwbouw: EPC GD uiterlijk 10 jaar en 1 maand na de omgevingsvergunning als het hele gebouw nieuw is
• Bevat info over dak, gevel, collectieve installaties, gangen, trappenhal

Dit certificaat staat naast de individuele EPC’s van de appartementen.

Wat is het verschil tussen EPC Bouw, EPC bestaande gebouwen en EPC GD?

Binnen Vlaanderen bestaan verschillende types EPC met elk hun specifieke toepassing.

De belangrijkste types EPC zijn samengevat in deze tabel.

Bij nieuwbouw in 2026 speelt vooral EPC Bouw de hoofdrol, aangevuld met EPC GD waar nodig.

Hoe kies je een EPB‑verslaggever en hoe helpt energiebewustontwerpen.be in dit traject?

De keuze van een EPB‑verslaggever beïnvloedt rechtstreeks de kwaliteit van het ontwerp, de zekerheid dat je E‑peil gehaald wordt en de vlotheid van je startverklaring en EPB‑aangifte.

Waar let je op bij het kiezen van een EPB‑verslaggever?

Belangrijke aandachtspunten zijn deze.

• Ervaring met gelijkaardige projecten
  • Eengezinswoning, meergezinswoning, passief of BEN‑woning
• Integrale aanpak
  • Combineert EPB‑studie met blowerdoortest, ventilatieverslaggeving, warmteverliesberekening
• Transparante rapportage
  • Duidelijke uitleg van E‑peil‑scenario’s (bv. met/zonder zonnepanelen, type warmtepomp, isolatieniveaus)
• Samenwerking met architect en aannemers
  • Vlotte communicatie tijdens ontwerp- én uitvoeringsfase

Hoe helpt energiebewustontwerpen.be?

Op energiebewustontwerpen.be vind je gecentraliseerde info en gratis offerte-aanvragen voor onder andere.

• EPC en EPB
• Blowerdoortest en ventilatie
• Warmteverliesberekening
• Zonnepanelen, thuisbatterijen, warmtepompen, airco’s
• Water- en rioolkeuring, plaatsbeschrijving, veiligheidscoördinatie
• Sloopopvolgingsplan, afbraakwerken, asbestattest en asbestinventaris
• Energieadvies en begeleiding bij premies en prijzen

Door meerdere offertes te vergelijken, krijg je een duidelijk beeld van de kostprijs en kwaliteit van EPB‑diensten en aanverwante energie‑investeringen.

Conclusie

Voor nieuwbouw in Vlaanderen in 2026 vormt EPC Bouw het sluitstuk van je EPB‑traject en toont het aan dat je woning voldoet aan de EPB‑eisen rond E‑peil, S‑peil, hernieuwbare energie, ventilatie en binnenklimaat.

• Richt je minimaal op E‑peil E30, maar mik bij voorkeur op E20–E25 voor een toekomstgerichte en waardevaste woning.
• Zorg dat de startverklaring tijdig (minstens 8 dagen voor start) door je EPB‑verslaggever wordt ingediend.
• Werk vanaf het ontwerp samen met architect en EPB‑verslaggever om isolatie, luchtdichtheid, installaties en hernieuwbare energie optimaal te combineren.
• Gebruik energiebewustontwerpen.be om offertes te vragen voor EPB, EPC, blowerdoortests, ventilatie, zonnepanelen, warmtepompen en andere energie‑maatregelen die je E‑peil verbeteren.

Zo vermijd je EPB‑boetes, krijg je een gunstig EPC‑label en bouw je een woning die zowel aan de regelgeving van 2026 voldoet als klaar is voor de strengere eisen van de toekomst.

Veelgestelde vragen

Welke documenten heb ik nodig om mijn nieuwbouwwoning energie-technisch in orde te hebben?
Je hebt minstens een EPB‑startverklaring, een EPB‑aangifte en het EPC Bouw nodig. Afhankelijk van het project komen daar blowerdoortestverslagen, ventilatierapporten, keuringen van water en riool, en attesten voor installaties (verwarming, zonnepanelen, warmtepomp) bij.

Hoeveel kost een EPB‑verslaggeving met EPC Bouw voor een gemiddelde woning?
Voor een doorsnee eengezinswoning liggen de prijzen vaak tussen €900 en €1.800 voor het volledige EPB‑traject (van ontwerpstudie tot EPB‑aangifte en EPC Bouw), afhankelijk van complexiteit, grootte en inbegrepen testen zoals blowerdoortest en ventilatiemeting.

Is een EPC Bouw verplicht als ik zelf bouw (zelfbouwproject)?
Ja, het EPC Bouw is verplicht voor alle EPB‑plichtige nieuwbouw, ongeacht of het gaat om een zelfbouwproject of werken uitgevoerd door aannemers. De EPB‑plicht hangt af van de aard en omvang van de werken, niet van wie ze uitvoert.

Hoe lang duurt het voor ik mijn EPC Bouw ontvang na de EPB‑aangifte?
Na een volledige en correcte EPB‑aangifte levert VEKA doorgaans binnen enkele weken het EPC Bouw af. Wettelijk moet het EPC Bouw uiterlijk 12 maanden na ingebruikname of einde van de werken beschikbaar zijn.

Wat als ik later mijn nieuwbouwwoning verbouw, heb ik dan een nieuw EPC nodig?
Bij kleinere verbouwingen blijft je bestaande EPC Bouw geldig tot de vervaldatum (10 jaar). Bij een ingrijpende energetische renovatie ontstaat opnieuw een EPB‑plicht en volgt een nieuw EPB‑traject met achteraf een nieuw EPC.

Helpen zonnepanelen om het E‑peil te verlagen?
Ja, zonnepanelen leveren hernieuwbare elektriciteit en hebben een merkbare dalende invloed op het berekende E‑peil. In combinatie met een goede isolatie, luchtdichtheid en een warmtepomp bereik je vaak E20 of beter.

Moet ik nog een apart EPC aanvragen als ik mijn nieuwbouwwoning verkoop binnen 5 jaar?
Nee, als er al een geldig EPC Bouw bestaat (max. 10 jaar oud), volstaat dat volledig bij verkoop of verhuur. Pas wanneer het EPC Bouw vervalt of bij latere ingrijpende renovaties kan een nieuw EPC nodig zijn.

Wat is het verschil tussen E‑peil en EPC‑score bij bestaande woningen?
Het E‑peil is een EPB‑indicator voor nieuwbouw en ingrijpende renovaties, gebaseerd op gedetailleerde berekeningen. De EPC‑score of het EPC‑label bij bestaande woningen komt uit een aparte methodiek waarbij een energiedeskundige type A ter plaatse inspecteert en op basis daarvan de energieprestatie inschat.

Waar vind ik betrouwbare info over premies voor energiezuinige nieuwbouw?
Voor officiële informatie ga je naar vlaanderen.be en energiesparen.be. Voor een praktisch overzicht, richtprijzen en de mogelijkheid om gratis offertes te vergelijken, kun je terecht op energiebewustontwerpen.be.