De verplichting voor ventilatieverslaggeving en een Ventilatievoorontwerp (VVO) geldt in Vlaanderen in 2026 voor alle nieuwbouw en ingrijpende energetische renovaties (IER) met bouwaanvraag vanaf 1 januari 2016, omdat deze dossiers rechtstreeks de EPB-eisen, het E‑peil, het EPC-label en de toegang tot premies bepalen. In dit artikel lees je wat ventilatieverslaggeving inhoudt, wanneer een VVO verplicht is, hoe het samenhangt met het Ventilatieprestatieverslag (VPV), welke ventilatiesystemen (A, B, C, D) voldoen, welke metingen volgens STS-P 73-1 horen, welke boetes en EPB-gevolgen mogelijk zijn en hoe een erkende ventilatieverslaggever en een kwaliteitsorganisatie zoals BCCA je project EPB-conform en premie-geschikt maken.

Wat houdt ventilatieverslaggeving in Vlaanderen precies in?

Ventilatieverslaggeving in Vlaanderen omvat in 2026 verplicht een Ventilatievoorontwerp (VVO) vóór uitvoering en een Ventilatieprestatieverslag (VPV) na oplevering, omdat de overheid via deze twee documenten door een erkende ventilatieverslaggever controleert of de ventilatie-installatie in nieuwbouw en IER zowel volgens ontwerp als in de praktijk aan de EPB‑ventilatie-eisen voldoet.

De kernonderdelen van ventilatieverslaggeving zijn overzichtelijk samen te vatten.

De belangrijkste onderdelen van ventilatieverslaggeving zijn.

Ventilatievoorontwerp (VVO)
- Wanneer: vóór start van de werken, aanleveren bij de EPB-startverklaring
- Inhoud: gekozen ventilatiesysteem (type A, B, C, D), plaats van toestellen, kanaaltracés, ventielen, debietberekeningen, doorstroomopeningen
- Doel: ontwerp technisch afstemmen op architectuur, EPB-eisen en praktische uitvoerbaarheid
Ventilatieprestatieverslag (VPV)
- Wanneer: na uitvoering, vóór EPB-aangifte
- Inhoud: gemeten debieten (toevoer, afvoer, doorstroom), openingstypes, instellingen, rendement warmtewisselaar bij balansventilatie, maximaal ventilatorvermogen
- Norm: metingen volgens STS-P 73-1 met gekalibreerde toestellen
- Doel: aantonen dat de geplaatste installatie voldoet aan de ventilatienormen uit de EPB-regelgeving
Digitale registratie bij kwaliteitsorganisatie
- Upload in databank van kwaliteitsorganisatie zoals BCCA of gelijkwaardige (bv. SKH)
- Toekenning van een referentiecode om de echtheid te controleren
Samenwerking met EPB-verslaggever
- Ventilatieverslaggever levert VVO- en VPV-gegevens aan
- EPB-verslaggever verwerkt ventilatiespecificaties in de EPB-software, berekent E-peil en controleert EPB-conformiteit

Ventilatieverslaggeving vormt dus de brug tussen ontwerp, praktische uitvoering, metingen en de uiteindelijke EPB-aangifte.

Hoe verschilt ventilatieverslaggeving van het gewone EPB-advies?

Ventilatieverslaggeving verschilt van een gewoon EPB-advies doordat de overheid bij ventilatieverslaggeving niet alleen de theoretische EPB‑berekening controleert, maar ook het Ventilatievoorontwerp (VVO) en het gemeten Ventilatieprestatieverslag (VPV) oplegt, waardoor bij nieuwbouw en IER de reële ventilatieprestaties juridisch meetellen, terwijl bij gewone renovaties enkel de EPB‑berekening en algemene ventilatie-eisen gelden.

bij een gewoon EPB-advies wordt via software alleen berekend of de woning de EPB-ventilatie-eisen haalt
bij ventilatieverslaggeving zijn zowel een ontwerpplan (VVO) als een gemeten prestatieverslag (VPV) wettelijk verplicht
gewone renovaties vereisen géén aparte ventilatieverslaggeving, terwijl nieuwbouw en IER wel onder dit uitgebreide regime vallen

Wanneer is een Ventilatievoorontwerp (VVO) verplicht in Vlaanderen?

Een Ventilatievoorontwerp (VVO) is in Vlaanderen verplicht voor alle nieuwe wooneenheden en alle IER‑wooneenheden met bouwaanvraag vanaf 1 januari 2016, omdat de Vlaamse EPB-regelgeving vanaf die datum vereist dat ventilatie niet alleen op planniveau, maar ook via formele verslaggeving onderbouwd wordt, en deze verplichting geldt onverkort in 2026.

De situatie per type project in Vlaanderen ziet er samengevat als volgt uit.

De verplichting voor VVO per type project is als volgt.

Nieuwbouw eengezinswoning of appartement
- VVO verplicht
- VPV verplicht
- Aanstellen erkende ventilatieverslaggever verplicht
Ingrijpende energetische renovatie (IER)
- VVO verplicht
- VPV verplicht
- Valt onder zelfde regime als nieuwbouw voor ventilatie
Gewone renovatie (niet-IER)
- Geen verplicht VVO
- Ventilatie-eisen worden gecontroleerd via EPB of (bij beperkte werken) via andere regelgeving
- Ventilatieverslaggever niet verplicht, maar technisch nuttig bij zwaardere renovaties
Kleine aanpassingen zonder EPB-plicht
- Geen VVO- of VPV-verplichting
- Ventilatiekwaliteit blijft wel aanbevolen uit gezondheidsoogpunt

Wanneer moet een VVO ten laatste klaar zijn?

Een Ventilatievoorontwerp (VVO) moet in Vlaanderen beschikbaar zijn vóór de EPB-startverklaring en vóór de start van ruwbouwwerken die ventilatie-impact hebben, omdat de architect, aannemer en installateur de kanaaldoorvoeren, schachten en uitsparingen op basis van dit VVO moeten plannen om latere aanpassingen, meerkosten en EPB‑problemen te vermijden.

vóór start van de ruwbouwwerken waarop ventilatie invloed heeft (doorvoeren, schachten, uitsparingen)
vóór het indienen van de EPB-startverklaring
bij voorkeur al tijdens het ontwerp met de architect, zodat voldoende ruimte voorzien wordt voor kanalen en toestellen

Te laat opgemaakt VVO leidt vaak tot.

onlogische kanaalroutes
geluidsproblemen door te kleine diameters of scherpe bochten
EPB-penaliteiten doordat debieten niet haalbaar zijn

Welke wetgeving en normen gelden in 2026 voor ventilatieverslaggeving, VVO en VPV?

De regelgeving voor ventilatieverslaggeving in Vlaanderen in 2026 steunt op de EPB-regelgeving, de grensdatum van bouwaanvraag 1 januari 2016, de technische specificatie STS-P 73-1 en de kwaliteitskaders van organisaties zoals BCCA, omdat deze juridische en normatieve pijlers samen bepalen hoe het VVO en VPV opgesteld, gemeten, geregistreerd en in het E-peil en de EPC‑score verwerkt worden.

Belangrijke juridische en normatieve elementen zijn.

EPB-regelgeving Vlaanderen
- Verplichting tot ventilatie voor nieuwbouw en IER
- Verplichting tot ventilatieverslaggeving (VVO en VPV) voor aangifteplichtige gebouwen
- Verwerking van ventilatie in E-peil en primair energieverbruik
Bouwaanvraag vanaf 1 januari 2016
- Grensdatum waarop de verplichting tot ventilatieverslaggeving ingaat
- Geldig voor woningen, appartementen en gelijkaardige residentiële projecten
STS-P 73-1
- Technische specificatie voor het meten van ventilatiedebieten
- Bepaalt dat gekalibreerde toestellen gebruikt worden
- Legt meetmethode, meetpunten, meetcondities en rapportage vast
Kwaliteitsorganisaties zoals BCCA of SKH
- Beheren databank waarin VVO en VPV geüpload worden
- Kenmerken elk dossier met een referentiecode
- Werken met erkende ventilatieverslaggevers
EPC- en EPC-labelregelgeving (vernieuwd per 2024–2025)
- Ventilatiesysteem en gemeten prestaties beïnvloeden EPC-score
- EPC-labelpremies vanaf 2025/2026 houden rekening met globale energieprestatie, waar ventilatie deel van uitmaakt

Deze kaders zorgen ervoor dat ontwerp, uitvoering en meting van ventilatie juridisch verankerd zijn.

Wie stelt de ventilatieverslaggever aan en hoe verloopt de samenwerking in het bouwteam?

De aangifteplichtige bouwheer stelt in Vlaanderen de ventilatieverslaggever contractueel aan, omdat deze erkende professional samen met de EPB-verslaggever, architect, HVAC‑installateur en ruwbouwaannemer moet zorgen dat ventilatieontwerp, uitvoering en metingen correct verlopen en dat het dossier aan de EPB‑ en kwaliteitsvereisten voldoet.

De rolverdeling binnen het bouwteam loopt typisch zo.

De belangrijkste betrokken partijen en hun opdrachten zijn.

Aangifteplichtige / bouwheer
- Stelt een erkende ventilatieverslaggever aan
- Ondertekent overeenkomst voor ventilatieverslaggeving
- Zorgt dat de verslagen in de kwaliteitsdatabank worden opgeladen (vaak doet de verslaggever dit praktisch)
Ventilatieverslaggever
- Maakt het Ventilatievoorontwerp (VVO) op
- Controleert het uitgevoerde systeem en meet debieten volgens STS-P 73-1
- Stelt het Ventilatieprestatieverslag (VPV) op
- Uploadt documenten naar BCCA of een gelijkaardige kwaliteitsorganisatie
EPB-verslaggever
- Verwerkt ventilatie-gegevens (systeemtype, debieten, rendement WTW) in de EPB-software
- Gebruikt VVO voor de startverklaring en VPV voor de EPB-aangifte
- Rapporteert definitief E-peil en EPB-conformiteit aan de overheid
Architect
- Integreert ventilatiekanalen, schachten en toestellen in het bouwkundig ontwerp
- Stem af met ventilatieverslaggever over doorvoeren, roosters en vensteropeningen
Installateur ventilatie / HVAC
- Plaatst ventilatie-unit, kanalen, roosters en ventielen volgens VVO
- Voert instellingen uit zodat de gemeten debieten de vooropgestelde waarden benaderen
- Ondersteunt bij metingen tijdens opmaak VPV

Hoe controleer je of een ventilatieverslaggever erkend is?

Een erkende ventilatieverslaggever kan je in Vlaanderen identificeren via zijn registratie bij een kwaliteitsorganisatie zoals BCCA of SKH en via de VVO- en VPV-certificaten met unieke referentiecodes, omdat deze registratie en codes toelaten om op platformen zoals MijnEPB en de databank van BCCA de echtheid en projectkoppeling van de ventilatieverslagen te verifiëren.

registratie bij een kwaliteitsorganisatie zoals BCCA of SKH
mogelijkheid om een VVO- en VPV-certificaat te genereren met referentiecode
vermelding op platforms zoals MijnEPB of lijsten van erkende verslaggevers

Op de website van de kwaliteitsorganisatie vul je de referentiecode van je verslag in om de echtheid te controleren.

Wat staat er concreet in een Ventilatievoorontwerp (VVO) voor een woning of appartement?

Een Ventilatievoorontwerp (VVO) beschrijft in Vlaanderen het gekozen ventilatiesysteem (A, B, C, D), de volumes, debietberekeningen, kanaaltracés en componenten per ruimte, omdat dit document de technische basis vormt waarop de installateur de ventilatie installeert en de EPB-verslaggever het ventilatiesysteem correct in de EPB‑software invoert.

Typische inhoud van een VVO in 2026 omvat.

De meest voorkomende elementen in een VVO zijn.

Beschrijving ventilatiesysteem
- Systeemtype: type A, B, C of D
  - Type A: natuurlijke toevoer en afvoer
  - Type B: mechanische toevoer, natuurlijke afvoer
  - Type C: natuurlijke toevoer (roosters), mechanische afvoer
  - Type D: mechanische toevoer en afvoer met warmte-terugwinning (WTW)
- Verduidelijking of het om vraaggestuurde ventilatie gaat (CO₂- of vochtgestuurd)
Plannen en schema’s
- Plattegronden met alle toevoer-, doorstroom- en afvoerpunt(en)
- Aanduiding van kanaaldiameters, tracés en schachten
- Positie van de ventilatie-unit (zolder, technische ruimte, berging)
Debietberekeningen
- Bepaling van minimaal debiet per ruimte volgens de EPB-eisen (bv. slaapkamers, leefruimte, natte ruimtes)
- Totaal debiet voor de gehele wooneenheid
- Eventuele onbalans bij systeem C of D en verantwoording
Doorstroomopeningen
- Type en grootte van deur- of muidoorvoeren tussen vertrekken
- Controle dat voldoende doorstroming mogelijk is van droge naar natte ruimtes
Akoestische en energetische aandachtspunten
- Vermijden van geluidshinder via juiste kanaaldimensie en luchtsnelheid
- Integratie van geluiddempers en roosters met correcte akoestische waarden
- Vermelding van rendement warmtewisselaar bij balansventilatie (systeem D)
Samenvattende fiches
- Lijst van alle componenten: roosters, ventielen, ventilator, WTW-unit
- Basisinstellingen voor de installateur

Hoe detaillering in een VVO verschilt per type gebouw

De mate van detaillering in een Ventilatievoorontwerp (VVO) verschilt per gebouwtype, omdat een eengezinswoning doorgaans één eenvoudige ventilatiezone heeft, terwijl appartementen in een meergezinsgebouw of grote residentiële projecten meerdere units, schachten en brandcompartimenten bevatten die complexere debietverdelingen, drukverliesberekeningen en akoestische maatregelen vereisen.

Eengezinswoning
- Meestal één ventilatie-unit
- Eenvoudig kanaalnet, beperkt aantal zones
- VVO blijft overzichtelijk met basisplattegronden en schema’s
Appartement in meergezinsgebouw
- Afspraken over collectieve schachten en dakdoorvoeren
- Mogelijk centrale ventilatie-units of individuele units per appartement
- VVO moet afstemmen met gemeenschappelijke delen en brandcompartimentering
Grote residentiële projecten
- Meerdere units, zones, lange kanaaltracés
- Zwaardere impact van ventilatie op E-peil en EPC
- Meer aandacht voor drukverliezen en geluid

Hoe verloopt de procedure van VVO tot Ventilatieprestatieverslag (VPV) stap voor stap?

De procedure van ventilatieverslaggeving in Vlaanderen verloopt in 2026 in vijf stappen van voorontwerp tot EPB‑aangifte, omdat de overheid verwacht dat het ventilatieconcept eerst met de architect uitgetekend wordt, vervolgens als VVO vastligt, daarna volgens dat ontwerp geïnstalleerd wordt, tenslotte gemeten wordt in een VPV en pas dan definitief in de EPB‑berekening terechtkomt.

De stappen in de procedure zijn.

Voorontwerp ventilatie met architect
- Bouwheer en architect bespreken ventilatiestrategie (systeem C of D, eventueel A of B bij specifieke projecten)
- Ruimte gereserveerd voor schachten, kanalen en toestellen
Opmaak Ventilatievoorontwerp (VVO)
- Ventilatieverslaggever maakt detailplannen, debietberekeningen en componentenlijst
- VVO wordt bezorgd aan EPB-verslaggever en klant
- VVO wordt gekoppeld aan de EPB-startverklaring
Installatie van het ventilatiesysteem
- Installateur plaatst unit, kanalen, roosters en ventielen volgens VVO
- Eventuele afwijkingen worden besproken en genoteerd
Metingen en opmaak Ventilatieprestatieverslag (VPV)
- Na plaatsing meet de ventilatieverslaggever de toevoer-, afvoer- en doorstroomdebieten per ventiel
- Meting van rendement warmtewisselaar bij systeem D (indien nodig op basis van productdocumentatie en/of testrapporten)
- Controle van maximaal opgenomen elektrisch vermogen van mechanische ventilatie
- Resultaten worden verwerkt in een VPV dat in de kwaliteitsdatabank (bv. BCCA) wordt opgeladen
EPB-aangifte en einddossier
- EPB-verslaggever gebruikt de gegevens uit het VPV voor de definitieve EPB-berekening
- Einddossier bevat EPB-aangifte, VVO, VPV en eventueel andere kwaliteitsrapporten (blowerdoortest, sloopopvolgingsplan, enz.)

Wat gebeurt er als de uitvoering afwijkt van het VVO?

Afwijkingen tussen het Ventilatievoorontwerp (VVO) en de uitgevoerde installatie worden in het Ventilatieprestatieverslag (VPV) beschreven, omdat de EPB-verslaggever op basis van de werkelijk gemeten debieten en systeemconfiguratie moet rekenen, wat bij lagere debieten of een ander systeemtype leidt tot een minder gunstig E‑peil en soms tot bijkomende bijregel- of herstelwerken.

Afwijking qua kanaaltracé of toestelpositie
- VPV beschrijft de werkelijke situatie
- EPB-verslaggever past de invoergegevens aan volgens het VPV
Debieten lager dan uitgerust volgens VVO
- VPV vermeldt de gemeten lagere debieten
- EPB-resultaat wordt aangepast en kan leiden tot slechter E-peil of niet-conformiteit
- Herinstellen of bijregelen van de installatie is dan aangewezen
Systeemswitch (bv. van D naar C)
- VVO moet herzien worden
- EPB-herberekening noodzakelijk, vaak met negatieve gevolgen voor E-peil en comfort

Welke ventilatiesystemen (A, B, C, D) komen in een VVO aan bod en wat zijn hun gevolgen?

De ventilatiesystemen in een Ventilatievoorontwerp (VVO) worden in Vlaanderen geclassificeerd als type A, B, C of D, omdat elk type een andere combinatie van natuurlijke en mechanische toevoer en afvoer gebruikt en daardoor een verschillend effect heeft op energieverbruik, comfort, E‑peil en investeringskost in 2026.

De belangrijkste systemen en hun eigenschappen zijn.

Systeemtype	Toevoer	Afvoer	Warmte-terugwinning (WTW)	Gebruik in 2026
Type A	Natuurlijk via roosters/ramen	Natuurlijk via schoorsteen/rooster	Nee	Bij specifieke projecten, minder courant
Type B	Mechanisch	Natuurlijk	Meestal niet	Zeldzaam in woningen
Type C	Natuurlijk via raam- of muurroosters	Mechanisch (ventilatoren, afvoerkanalen)	Nee	Veel gebruikt, eenvoudiger kanaalwerk
Type D	Mechanisch via kanalen	Mechanisch via kanalen	Ja, via warmtewisselaar	Populair wegens E-peil-voordeel

In het VVO worden de debieten, posities en kanaaldiameters afgestemd op het gekozen systeemtype. In 2026 blijven systeem C en vooral systeem D (balansventilatie met WTW) de meest gebruikte systemen bij energiezuinige nieuwbouw.

Hoe beïnvloedt de systeemkeuze het energieverbruik en E-peil?

De keuze voor een ventilatiesysteem beïnvloedt rechtstreeks het energieverbruik en het E‑peil van een gebouw, omdat systemen met warmte-terugwinning, zoals een goed ontworpen systeem D, ventilatieverliezen beperken en daardoor het primair energieverbruik en de EPB‑indicatoren verlagen ten opzichte van systemen zonder WTW, zoals een klassiek systeem C.

Systeem D met WTW
- Warmte uit afgevoerde lucht wordt gerecupereerd
- E-peil-verbetering tot circa 10 à 15 punten ten opzichte van minder efficiënte oplossingen
- Hogere investeringskost, maar lagere stookkosten
Systeem C
- Eenvoudiger, lagere investeringskost
- Meer ventilatieverliezen in de winter omdat koude buitenlucht onbehandeld binnenkomt
- Minder gunstig voor het E-peil dan een goed uitgevoerde D-installatie

Hoe wordt ventilatie gemeten en gecontroleerd volgens STS-P 73-1?

Ventilatiemetingen voor het Ventilatieprestatieverslag (VPV) gebeuren in Vlaanderen volgens STS-P 73-1, omdat deze technische specificatie exact bepaalt welke meetmethoden, meetpunten en toestellen de ventilatieverslaggever moet gebruiken om debieten, doorstroom en elektrisch vermogen objectief vast te leggen en zo de EPB‑conformiteit van de installatie te bewijzen.

De metingen in een VPV omvatten typischerwijze.

De belangrijkste metingen voor een VPV zijn.

Debietmeting per ventiel of rooster
- Met gekalibreerde toestellen zoals debietkappen of anemometers
- Voor toevoer- en afvoerventielen in elke ruimte
- Resultaat in m³/h per punt en als totaal per zone
Debiet door doorstroomopeningen
- Beoordeling of de deur- of muidoorvoeren de nodige doorstroming toelaten
- Kan op basis van afmetingen en/of meting gebeuren
Elektrisch vermogen mechanische ventilatie
- Meting of specificatie van maximaal opgenomen vermogen van ventilatoren
- Relevantie voor EPB-berekening
Rendement warmtewisselaar (bij systeem D)
- Gebaseerd op testrapport van fabrikant en/of normatieve testen
- Invoer in EPB bepaalt de energiewinst

Welke gegevens staan uiteindelijk in het Ventilatieprestatieverslag (VPV)?

Het Ventilatieprestatieverslag (VPV) bundelt alle gemeten ventilatiegegevens en systeemkenmerken in één gestructureerd document, omdat de EPB-verslaggever deze gegevens nodig heeft voor de definitieve E‑peilberekening en de kwaliteitsorganisatie zoals BCCA de installatie via een referentiecode aan een specifiek bouwproject koppelt.

Overzicht van ruimtes en ventielen met doel- en gemeten debiet
Beschrijving van ventilatie-unit, type, vermogen en instellingen
Aanduiding van systeemtype (A, B, C, D) en eventuele vraagsturing
Rapport van metingen volgens STS-P 73-1
Referentiecode en duidelijke koppeling aan het specifieke bouwproject

Hoe beïnvloeden VVO en VPV E-peil, EPC-score en premies in 2026?

Een goed uitgewerkt Ventilatievoorontwerp (VVO) en een correct gemeten Ventilatieprestatieverslag (VPV) verbeteren het E‑peil, de EPC‑score en de toegang tot premies in Vlaanderen, omdat performante en aantoonbaar ingeregelde ventilatiesystemen met eventueel warmte-terugwinning minder energieverlies veroorzaken en daardoor direct meetbaar bijdragen aan betere energieprestatie-indicatoren in 2026.

De effecten op energieprestatie en subsidies zijn.

E-peil (EPB)
- Correct en performant ventilatiesysteem verlaagt het E-peil
- Een goed ontworpen en ingeregelde balansventilatie met WTW kan tot circa 10 à 15 E-peilpunten winst opleveren t.o.v. slecht of niet-geregeld ventilatiesysteem
- Niet-conforme ventilatie wordt in EPB gesanctioneerd, soms met forfaitaire (slechtere) waarden
EPC-score en EPC-label
- Vanaf 2024–2025 is de expliete rol van ventilatie in de EPC-berekening versterkt
- Een modern, performant ventilatiesysteem draagt bij tot een beter EPC-label (A, B, C)
EPC-labelpremie (vanaf 2025, ook in 2026 relevant)
- Wie renoveert naar een beter EPC-label, krijgt een EPC-labelpremie
- Voor woningen kan dit tot ongeveer € 5.000 of meer bedragen naargelang labelverbetering en gezinssituatie, waarbij ventilatie een deel van de totale energieverbetering vormt
- Specifieke ventilatie-investeringen beïnvloeden het label via de globale energieprestatie
Andere premies
- In combinatie met warmtepompen, zonnepanelen, isolatie, warmtepompboiler wordt een goed ventilatiesysteem vaak vermeld als randvoorwaarde in energie-adviesrapporten

Een correct VPV bewijst dat de theoretische prestaties uit het VVO ook daadwerkelijk gehaald worden, wat de EPB- en EPC-resultaten onderbouwt.

Welke kosten en prijzen horen bij ventilatieverslaggeving, VVO en VPV?

De kosten voor ventilatieverslaggeving in Vlaanderen bestaan uit de vergoeding voor het Ventilatievoorontwerp (VVO) en het Ventilatieprestatieverslag (VPV), omdat de ventilatieverslaggever tijd nodig heeft voor ontwerp, werfbezoek, metingen en rapportage, en deze kosten apart staan van de materiaal- en plaatsingskosten van het eigenlijke ventilatiesysteem.

De kosten voor ventilatieverslaggeving omvatten typisch de opmaak van het VVO én de metingen en rapportage voor het VPV. De exacte prijs in 2026 hangt af van de complexiteit van het project, maar voor een standaard eengezinswoning geven richtbedragen een nuttig beeld.

De koststructuur voor een residentieel project ziet er in grote lijnen zo uit.

De gebruikelijke kostenposten voor ventilatieverslaggeving zijn.

Ventilatievoorontwerp (VVO)
- Richtprijs: circa € 250 – € 500 voor een standaard eengezinswoning
- Inclusief: ontwerpplan, debietberekening, componentenlijst, overleg met architect/EPB
Ventilatieprestatieverslag (VPV)
- Richtprijs: circa € 250 – € 600, afhankelijk van aantal ventielen en meetpunten
- Inclusief: werfbezoek, debietmeting volgens STS-P 73-1, rapportage, upload naar kwaliteitsdatabank
Combinatie VVO + VPV in één opdracht
- Pakketprijs voor beide samen: vaak € 500 – € 900 bij eengezinswoning
- Hoger bij grotere of complexe projecten (meergezinsgebouwen)

Deze bedragen staan los van de eigenlijke installatiekost van het ventilatiesysteem (materiaal + plaatsing), die voor een woning meestal varieert van ongeveer € 2.500 tot € 8.000 of meer afhankelijk van systeemtype en complexiteit.

Via energiebewustontwerpen.be vraag je een gratis offerte aan voor ventilatieverslaggeving, inclusief VVO en VPV, zodat je een duidelijk beeld krijgt van de prijs voor jouw specifiek project.

Wat zijn de meest gemaakte fouten bij ventilatievoorontwerp en hoe vermijd je problemen met EPB?

Veel EPB-problemen bij ventilatie ontstaan door fouten in het ventilatievoorontwerp (VVO), de uitvoering of het ontbreken van een correct VPV, omdat te late ontwerpinbreng, foutieve kanaaldimensies, onvoldoende doorstroom en niet-gemeten debieten ervoor zorgen dat de werkelijke ventilatieprestaties afwijken van de EPB‑berekening en zo tot sancties of comfortklachten leiden.

De meest voorkomende fouten bij VVO en ventilatieverslaggeving zijn.

Te laat opgemaakt VVO
- Ventilatie wordt pas bekeken wanneer de ruwbouw bijna klaar is
- Gevolg: ongunstige kanaalroutes, extra breekwerken, meerkosten
Onvoldoende doorstroomopeningen
- Deuren sluiten te strak, geen onderkapping
- Debieten tussen vertrekken raken niet gehaald
Te kleine kanaaldiameters
- Luchtsnelheid te hoog, wat geluidshinder veroorzaakt
- Grotere drukverliezen, lagere effectieve debieten
Onrealistische theoretische debieten in het VVO
- Installateur raakt debieten op de werf niet gehaald
- VPV toont lagere waarden, EPB resulteert in slechter E-peil
Geen of foutief VPV
- Metingen worden niet volgens STS-P 73-1 uitgevoerd
- Debieten worden geschat in plaats van gemeten
- EPB-verslaggever loopt tegen onvolledige informatie aan

Deze fouten vermijd je door.

vroegtijdige aanstelling van ventilatieverslaggever (reeds in ontwerpfase)
duidelijke afspraken met installateur over uitvoering volgens VVO
voldoende tijd inplannen voor meting en afregeling vóór EPB-deadline

Hoe herken en controleer je een geldig VVO of VPV via BCCA of SKH?

De echtheid van een Ventilatievoorontwerp (VVO) of Ventilatieprestatieverslag (VPV) wordt in Vlaanderen gecontroleerd via een kwaliteitsorganisatie zoals BCCA of SKH, omdat deze organisaties de verslagen met een unieke referentiecode registreren en zo bouwheren, EPB‑verslaggevers en controle-instanties toelaten om te verifiëren of een document authentiek en aan het juiste project gekoppeld is.

Voor de gebruiker verloopt de controle meestal zo.

De stappen om een VVO of VPV te verifiëren zijn.

Op het document (VVO of VPV) staat een unieke referentiecode
Je surft naar de website van de betrokken kwaliteitsorganisatie (bv. BCCA)
Je voert de referentiecode in het daarvoor voorziene veld in
Het systeem toont of het verslag geregistreerd en geldig is, en bij welk project het hoort
Bij twijfel contacteer je de ventilatieverslaggever of de kwaliteitsorganisatie

Deze controle beschermt tegen valse of onvolledige verslagen en biedt zekerheid bij verkoop, verhuur of controle door de overheid.

Hoe past ventilatieverslaggeving binnen een breder pakket aan energiemaatregelen zoals zonnepanelen en warmtepompen?

Ventilatieverslaggeving met VVO en VPV maakt in Vlaanderen deel uit van een breder pakket aan energiebesparende maatregelen, omdat ventilatie samen met isolatie, zonnepanelen, warmtepompen, thuisbatterijen en een goede EPB- en EPC-strategie bepaalt hoe laag het energieverbruik, hoe hoog het comfort en hoe groot de premie- en labelwinst van een gebouw in 2026 worden.

Een correct VVO en VPV vormen een onderdeel van een breder pakket aan maatregelen om de energieprestatie van een woning te verbeteren. In 2026 combineren veel bouwheren in Vlaanderen.

Ventilatieverslaggeving (VVO + VPV)
EPB-verslaggeving
Investeringen in isolatie, zonnepanelen, thuisbatterij, warmtepomp, warmtepompboiler, airco, blowerdoortest
Energieadvies en opvolging van premies en EPC-labelverbetering

Op energiebewustontwerpen.be vind je naast ventilatie ook uitgebreide info over.

Asbestattest en asbestinventaris
Zonnepanelen en thuisbatterijen
Warmtepompen en airco’s
Blowerdoortest voor luchtdichtheid, die mee de prestaties van ventilatie beïnvloedt
EPC, EPB, sloopopvolgingsplan, energieadvies
Veiligheidscoördinatie, plaatsbeschrijving, afbraakwerken, water- en rioolkeuring

Door deze onderdelen op elkaar af te stemmen, haal je betere EPB- en EPC-resultaten, verlaag je de energierekening en benut je premies maximaal.

Conclusie

Ventilatieverslaggeving in Vlaanderen vereist in 2026 dat je bij nieuwbouw en ingrijpende energetische renovatie (IER) een Ventilatievoorontwerp (VVO) en een Ventilatieprestatieverslag (VPV) door een erkende ventilatieverslaggever laat opmaken, omdat deze twee documenten bepalen welk ventilatiesysteem (A, B, C, D) juridisch vastligt, welke debieten beoogd worden en of de gemeten prestaties volgens STS-P 73-1 effectief voldoen aan de EPB‑normen.

Een zorgvuldig uitgewerkt VVO, uitgevoerd zoals gepland en correct gemeten in een VPV.

voorkomt EPB-problemen en boetes
verbetert E-peil en EPC-score
ondersteunt de aanvraag van premies en labelverbeteringen
verhoogt comfort, gezondheid en waarde van het gebouw

Voor een project in 2026 in Vlaanderen loont het om zo vroeg mogelijk een erkende ventilatieverslaggever en EPB-verslaggever in te schakelen en de ventilatie te combineren met andere energie-investeringen zoals zonnepanelen, warmtepomp en isolatie, omdat deze geïntegreerde aanpak de kans op EPB‑conformiteit, premie-optimalisatie en toekomstbestendige energieprestaties aanzienlijk verhoogt. Via energiebewustontwerpen.be vraag je vrijblijvend offertes en advies aan zodat je project voldoet aan alle ventilatie- en energieregels.

Veelgestelde vragen

Is een Ventilatievoorontwerp (VVO) verplicht bij elk bouwproject in Vlaanderen in 2026?

Een Ventilatievoorontwerp (VVO) is in Vlaanderen in 2026 alleen verplicht bij nieuwbouw en ingrijpende energetische renovaties (IER) met EPB-plicht en bouwaanvraag vanaf 1 januari 2016, omdat de Vlaamse EPB‑regelgeving enkel voor deze projecten een formeel ventilatieontwerp vraagt, terwijl kleine renovaties zonder EPB‑plicht geen VVO‑verplichting hebben.

Wie mag een Ventilatievoorontwerp (VVO) en Ventilatieprestatieverslag (VPV) opmaken?

Een Ventilatievoorontwerp (VVO) en een Ventilatieprestatieverslag (VPV) mogen in Vlaanderen alleen worden opgemaakt door een erkende ventilatieverslaggever die is aangesloten bij een kwaliteitsorganisatie zoals BCCA en die de metingen uitvoert volgens STS-P 73-1, omdat de overheid zo de kwaliteit, traceerbaarheid en vergelijkbaarheid van alle ventilatieverslagen waarborgt.

Wanneer moet ik mijn ventilatieverslaggever inschakelen?

Je schakelt in Vlaanderen best een ventilatieverslaggever in tijdens de ontwerpfase en vóór de EPB-startverklaring, omdat de ventilatieverslaggever het VVO tijdig moet opmaken zodat de architect voldoende ruimte voor kanalen en toestellen kan voorzien en de ruwbouw zonder latere breekwerken of EPB‑conflicten kan worden uitgevoerd.

Wat gebeurt er als er geen geldig VPV is bij de EPB-aangifte?

Zonder geldig Ventilatieprestatieverslag (VPV) moet de EPB-verslaggever bij de EPB-aangifte vaak onvoordelige forfaitaire waarden voor ventilatie invoeren, wat meestal een slechter E-peil oplevert en in sommige gevallen kan leiden tot EPB-sancties of gemiste premies, omdat de overheid geen bewijs van reële ventilatieprestaties heeft.

Hoeveel E-peilpunten levert een goed ventilatiesysteem met WTW op?

Een goed ontworpen en ingeregelde balansventilatie (systeem D) met warmte-terugwinning (WTW) levert in typische Vlaamse nieuwbouwsituaties ongeveer 10 tot 15 E-peilpunten winst op ten opzichte van een minder efficiënt of niet-geregeld ventilatiesysteem, omdat de warmtewisselaar de ventilatieverliezen sterk beperkt en zo het primair energieverbruik verlaagt.

Hoe controleer ik of mijn VVO of VPV echt en geregistreerd is?

Je controleert de echtheid van je Ventilatievoorontwerp (VVO) of Ventilatieprestatieverslag (VPV) door de referentiecode op het document in te geven op de website van de betrokken kwaliteitsorganisatie (zoals BCCA), omdat het systeem dan aangeeft of het verslag geregistreerd, geldig en aan jouw bouwproject gekoppeld is.

Moet ik bij een gewone renovatie ook een ventilatieverslaggever aanstellen?

Bij een gewone renovatie zonder IER moet je in Vlaanderen geen ventilatieverslaggever aanstellen, omdat de ventilatie-eisen dan via de algemene EPB- of andere bouwregelgeving gecontroleerd worden, maar bij grote renovaties kan een vrijwillig VVO toch nuttig zijn om comfort, binnenluchtkwaliteit en toekomstige EPC‑resultaten te optimaliseren.

Beïnvloedt ventilatie mijn EPC-label en EPC-labelpremie?

Het geplaatste en gemeten ventilatiesysteem beïnvloedt in Vlaanderen de EPC-score en dus het EPC-label, omdat ventilatieverliezen en ventilatorverbruik deel uitmaken van de globale energieprestatie, en een beter EPC‑label op zijn beurt toegang kan geven tot een hogere EPC-labelpremie, waardoor investeren in performant ventilatie indirect financieel voordeel biedt.

Wat kost ventilatieverslaggeving voor een standaard woning?

Voor een standaard eengezinswoning in Vlaanderen ligt de totaalkost voor ventilatieverslaggeving (VVO + VPV) meestal tussen circa € 500 en € 900, omdat de ventilatieverslaggever tijd nodig heeft voor ontwerp, werfbezoek, metingen en rapportage, en deze professionele diensten apart staan van de aankoop en installatie van het ventilatiesysteem zelf.

Waar vind ik een ventilatieverslaggever en info over ventilatie en energie in Vlaanderen?

Je vindt in Vlaanderen ventilatieverslaggevers en informatie over ventilatie, EPB, EPC, blowerdoortest, warmtepompen en zonnepanelen via energiebewustontwerpen.be, omdat dit platform gespecialiseerd is in energie- en bouwadvies en je daar gratis offertes kunt aanvragen bij erkende partners, waaronder erkende ventilatieverslaggevers.

Table of Contents