EPB en EPC bepalen in Vlaanderen in 2026 welke energie-attesten een gebouw nodig heeft, omdat EPB (Energieprestatie en Binnenklimaat) de energie-eisen bij nieuwbouw en vergunningsplichtige renovaties vastlegt, terwijl EPC (Energieprestatiecertificaat) de energiezuinigheid bij verkoop of verhuur van bestaande woningen en appartementen aantoont. In dit artikel lees je wanneer EPB verplicht is, wanneer een EPC-attest nodig is, hoe EPC Bouw uit een EPB-aangifte ontstaat, welke boetes en renovatieplichten gekoppeld zijn aan EPC-labels, en waarom EPC als contractvorm (Engineering, Procurement, Construction) niets met het Vlaams energie-attest te maken heeft.
energiebewustontwerpen.be fungeert als centraal platform voor EPB, EPC, Energieadvies, Blowerdoortest, Ventilatie, Warmteverliesberekening, Asbestattest, Sloopopvolgingsplan, Water- en rioolkeuring en andere technische attesten, omdat het zowel inhoudelijke uitleg als directe toegang tot gratis offertes van erkende experten biedt.
Wat is het verschil tussen EPB en EPC in Vlaanderen in 2026?
Het verschil tussen EPB en EPC in Vlaanderen in 2026 bestaat erin dat EPB de energieprestatieregelgeving, berekening en aangifte is die gekoppeld blijft aan een omgevingsvergunning, terwijl EPC het afzonderlijke energieprestatiecertificaat is dat eigenaars nodig hebben bij verkoop, verhuur of overdracht van een gebouw.
De kernpunten van EPB en EPC krijgen hieronder een gestructureerd overzicht, zodat eigenaars, bouwheren en kopers in één oogopslag zien welk systeem in welke fase van de levenscyclus van een gebouw geldt.
De belangrijkste verschillen tussen EPB en EPC zijn als volgt geordend.
- Type document
- EPB
- EPB (Energieprestatie en Binnenklimaat) vormt het regelgevend kader voor de energieprestatie van gebouwen in Vlaanderen, omdat de EPB-regelgeving concrete eisen oplegt rond isolatie, technieken en binnenklimaat bij vergunningsplichtige projecten.
- Een EPB-dossier bestaat uit een EPB-aangifte met berekende indicatoren zoals E-peil en S-peil, aangevuld met ventilatie-eisen, isolatiewaarden en eisen rond binnenklimaat, zodat de overheid de energetische kwaliteit van nieuwbouw en ingrijpende renovaties kan controleren.
- EPC
- Het EPC (Energieprestatiecertificaat) fungeert als attest of certificaat dat aan een gebouw een energielabel van A+ tot G en een kengetal in kWh/m².jaar toekent, zodat kopers en huurders de energiezuinigheid van een woning of appartement objectief kunnen vergelijken.
- EPB
- Toepassing
- EPB:
- EPB geldt voor nieuwbouw, zoals woningen, appartementen en kantoren, omdat de Vlaamse overheid bij nieuwe gebouwen een minimale energieprestatie en comfort wil afdwingen via vergunningsgebonden regels.
- EPB geldt ook voor ingrijpende energetische renovaties met omgevingsvergunning, zodat grote verbouwingen aan de buitenschil en technieken dezelfde energie-eisen respecteren als recente nieuwbouwprojecten.
- EPC:
- EPC is verplicht voor bestaande gebouwen bij verkoop, verhuur of andere eigendomsoverdracht, omdat de overheid de energieprestatie transparant wil maken in vastgoedtransacties.
- EPC kent specifieke varianten voor residentiële gebouwen, kleine niet-residentiële gebouwen en appartementsgebouwen, zodat elk type vastgoed een passend certificeringskader krijgt.
- EPB:
- Wie is verantwoordelijk?
- EPB: De bouwheer of eigenaar draagt de eindverantwoordelijkheid voor EPB, maar moet daarvoor een erkende EPB-verslaggever inschakelen die de berekeningen en aangiften uitvoert, waardoor de naleving van de energie-eisen formeel wordt vastgelegd.
- EPC: De verkoper, verhuurder of eigenaar is verantwoordelijk voor de aanwezigheid van een geldig EPC, maar moet een erkende energiedeskundige type A aanstellen om het attest op te maken, zodat de certificaten onder uniforme methodiek ontstaan.
- Tijdstip
- EPB: Een EPB-dossier start vanaf de omgevingsvergunning en loopt tot de EPB-einde-aangifte na ingebruikname, omdat de regelgeving de energieprestatie over het hele bouwtraject wil opvolgen.
- EPC: Een EPC moet beschikbaar zijn vóór de publicatie van een verkoop- of huuradvertentie, zodat kandidaat-kopers en -huurders het energielabel en de energiescore kunnen zien bij de eerste kennismaking met het pand.
Eén veelvoorkomend misverstand betreft de term “EPC Bouw”, omdat dit EPC Bouw automatisch voortkomt uit de EPB-aangifte bij nieuwbouw en in de praktijk als EPC bij verkoop of verhuur geldt zolang het geldig blijft, waardoor een bijkomend EPC-residentieel in die periode meestal overbodig is.
Wat is EPB (Energieprestatie en Binnenklimaat) precies?
EPB (Energieprestatie en Binnenklimaat) vormt de Vlaamse energieprestatieregelgeving die vastlegt welke isolatie, E-peil, S-peil, ventilatie, oververhittingsbeperking en installatie-eisen een gebouw met omgevingsvergunning moet halen, zodat nieuwe en grondig gerenoveerde gebouwen structureel energiezuinig en comfortabel worden.
De EPB-procedure bestaat uit opeenvolgende stappen die een erkende EPB-verslaggever beheert, zodat de theoretische energieprestatie aansluit bij de effectieve uitvoering op de werf.
De belangrijkste onderdelen van EPB zijn deze.
- E-peil
- Het E-peil fungeert als maatstaf voor de globale energieprestatie van een gebouw, omdat het isolatiegraad, compactheid, technische installaties, ventilatie en hernieuwbare energie in één cijfer bundelt.
- S-peil
- Het S-peil fungeert als maatstaf voor de kwaliteit van de gebouwschil en de energiebehoefte van het gebouw, omdat het isolatie, zonnewinsten, oververhitting en verliesoppervlak in kaart brengt.
- Binnenklimaat
- Het luik binnenklimaat binnen EPB omvat ventilatie-eisen en oververhittingsbeperking, zodat bewoners een voldoende luchtkwaliteit en thermisch comfort behouden.
- EPB-aangifte
- De EPB-aangifte vormt de digitale rapportage van alle energetische kenmerken van het gebouw, die uitmondt in een EPB-eindverslag en bij nieuwbouw automatisch een EPC Bouw genereert, zodat de uiteindelijke energieprestatie officieel geregistreerd blijft.
Wat is EPC (Energieprestatiecertificaat) en wat toont het aan?
EPC (Energieprestatiecertificaat) is het energieattest dat de energiezuinigheid van een gebouw weergeeft via een energiescore in kWh/m².jaar en een label van A+ tot G, zodat geïnteresseerde kopers en huurders in Vlaanderen snel de te verwachten energieprestatie en verbruikkosten kunnen inschatten.
Het EPC-attest is in heel Vlaanderen verplicht bij verkoop, verhuur of andere eigendomsoverdracht van woningen, appartementen en kleine niet-residentiële gebouwen, omdat de overheid energieprestaties transparant en vergelijkbaar wil maken op de vastgoedmarkt.
De inhoud van een EPC-attest omvat deze elementen.
- EPC-label
- Het EPC-label deelt gebouwen in klassen A+ tot G in, waarbij A+, A en B een zeer energiezuinige toestand aanduiden, C en D een gemiddelde tot matige prestatie tonen en E, F en G een energieverslindende toestand signaleren die vaak aan de renovatieplicht is gekoppeld.
- Energiescore (kWh/m².jaar)
- De energiescore in kWh/m².jaar drukt het gestandaardiseerde jaarlijkse energieverbruik per vierkante meter bruikbare vloeroppervlakte uit, zodat panden objectief op verbruiksprestatie vergeleken kunnen worden.
- Aanbevolen maatregelen
- De aanbevolen maatregelen in een EPC rapporteren welke verbeteringen aan isolatie, beglazing, verwarming, warm water, ventilatie, zonnepanelen of warmtepompen de energieprestatie substantieel kunnen verhogen, zodat eigenaars een concreet renovatiepad zien.
- Geldigheidsduur
- Een EPC-attest blijft 10 jaar geldig zolang er geen grote energetische aanpassingen plaatsvinden, zodat eigenaars in die periode hetzelfde attest voor meerdere vastgoedtransacties kunnen gebruiken.
Voor nieuwbouw met vergunning na 2006 vervult het EPC Bouw, dat uit de EPB-aangifte voortkomt, dezelfde functie als een klassiek EPC-residentieel bij verkoop of verhuur, zolang het niet ouder dan tien jaar is en de energetische toestand niet grondig gewijzigd is.
Wat houdt EPC als contractvorm (Engineering, Procurement, Construction) in en waarom is dat anders?
EPC als contractvorm (Engineering, Procurement, Construction) is een turnkey bouwcontract waarbij één hoofdaannemer verantwoordelijk blijft voor ontwerp, aankoop van materialen en constructie van een project, zodat de opdrachtgever één aanspreekpunt, vaste prijsafspraken en duidelijke risicoverdeling krijgt.
Deze EPC-contractvorm heeft geen inhoudelijke link met het Energieprestatiecertificaat voor woningen en appartementen, omdat zij tot de wereld van industriële en infrastructurele bouwprojecten behoort en geen energie-attest of label oplevert.
De voornaamste kenmerken van een EPC-contract zijn deze.
- Één aanspreekpunt: De EPC-aannemer ontwerpt, levert en bouwt het volledige project, zodat de opdrachtgever geen coördinatie tussen verschillende ontwerp- en bouwpartijen hoeft te doen.
- Vaste prijs en planning: EPC-contracten werken vaak met een lumpsum-prijs en contractuele boetes bij vertraging, zodat budget- en termijnrisico’s vooraf worden vastgelegd.
- Risico-overdracht: Technische risico’s en planningsrisico’s liggen hoofdzakelijk bij de EPC-aannemer, waardoor de opdrachtgever minder operationele onzekerheid draagt.
- Toepassingsgebied:
- EPC-contracten komen vooral voor bij energiecentrales, industriezones, fabrieken en grootschalige infrastructuurprojecten, omdat deze projecten sterk geïntegreerde engineering en uitvoering vragen.
Voor particuliere woningen en klassieke appartementsgebouwen in Vlaanderen verwijst de term EPC vrijwel altijd naar het Energieprestatiecertificaat en niet naar de EPC-contractvorm, zodat verwarring bij particulieren best vermeden wordt.
Wanneer is EPB verplicht en voor welke werken geldt dit in 2026?
EPB is in 2026 verplicht voor gebouwen in Vlaanderen waarvoor een omgevingsvergunning voor stedenbouwkundige handelingen nodig is en die onder de EPB-plichtige categorieën vallen, omdat de Vlaamse overheid bij deze projecten minimale energieprestatieniveaus wil afdwingen.
De situaties waarin EPB verplicht wordt, zijn duidelijk gedefinieerd, zodat bouwheren en ontwerpers vooraf kunnen bepalen of zij een EPB-dossier moeten opstarten.
De meest voorkomende situaties waarin EPB verplicht geldt, staan hieronder opgelijst.
- Nieuwbouw woongebouwen
- Eengezinswoningen, appartementen en meergezinsgebouwen vallen bij nieuwbouw onder de EPB-plicht, omdat ze deel uitmaken van de residentiële gebouwvoorraad die Vlaanderen naar lage-energieniveaus wil sturen.
- Grote renovaties
- Verbouwingen waarbij meer dan 75% van de buitenschil wordt aangepakt of die als ingrijpende energetische renovatie volgens de Vlaamse definitie gelden, triggeren EPB, omdat zij een grote invloed op de energieprestatie van het gebouw hebben.
- Functiewijziging met energie-impact
- Functiewijzigingen, zoals een kantoor dat naar woonfunctie omgevormd wordt, vallen onder EPB wanneer de nieuwe functie EPB-plichtig is en de energiebehoefte aanzienlijk verandert.
- Niet-residentiële nieuwbouw
- Nieuwe kantoren, scholen, zorggebouwen en handelspanden vallen onder de EPB-plicht zodra ze in een EPB-plichtige categorie vallen, omdat ook deze niet-residentiële gebouwen energie-efficiënt moeten worden ontworpen.
Er gelden ook vrijstellingen voor bepaalde kleine of tijdelijke projecten, zodat bijvoorbeeld beperkte bijgebouwen of tijdelijke constructies niet altijd een EPB-dossier vereisen, en bij twijfel kan een controle via energiebewustontwerpen.be of de Vlaamse EPB-tool duidelijkheid geven.
Welke stappen doorloopt een EPB-dossier van vergunning tot EPB-einde-aangifte?
Een EPB-dossier doorloopt vaste stappen die parallel met de bouw evolueren, omdat de regelgeving zowel de ontwerpkeuzes als de effectieve uitvoering en oplevering wil volgen.
De standaardfasen van een EPB-dossier zijn opgesomd in onderstaande lijst.
- Voor de werken
- Voor de start van de werken wijst de bouwheer een EPB-verslaggever aan en laat hij een voorstudie met voorlopige E-peil- en S-peil-berekening opmaken, zodat de energie-eisen al tijdens het ontwerp geïntegreerd worden.
- De EPB-startverklaring wordt vóór de start van de werken ingediend, zodat de overheid officieel registreert dat het project aan de EPB-regelgeving zal voldoen.
- Tijdens de werken
- Tijdens de uitvoering volgt de EPB-verslaggever isolatiediktes, bouwknopen en installaties op, zodat de praktijk aansluit bij het theoretische EPB-model.
- Wijzigingen op de werf worden in het EPB-softwaremodel verwerkt, zodat de uiteindelijke EPB-aangifte de as-built-situatie weerspiegelt.
- Na de werken
- Na de werken verzamelt de EPB-verslaggever alle as-built-gegevens, zoals definitieve isolatie-opbouwen, ramen en technieken, zodat de eindberekening correct gebeurt.
- De EPB-einde-aangifte wordt binnen de wettelijke termijn ingediend en genereert bij nieuwbouw automatisch een EPC Bouw, waardoor de energieprestatie officieel beschikbaar komt voor toekomstige verkoop of verhuur.
Welke EPB-eisen gelden typisch (E-peil, S-peil, ventilatie, hernieuwbare energie)?
De EPB-eisen hangen af van het type gebouw, het jaar van de vergunningsaanvraag en de functie (residentieel of niet-residentieel), omdat de regelgeving de lat in de tijd gradueel verhoogt en verschillende gebouwtypes anders behandelt.
In 2026 liggen de eisen voor nieuwbouwwoningen bijzonder streng, zodat nieuwe gebouwen richting bijna-energieneutraal niveau evolueren.
De belangrijkste EPB-parameters per nieuwbouwwoning staan hieronder.
- E-peil
- Het E-peil voor nieuwbouw is de laatste jaren geëvolueerd richting E20, omdat Vlaanderen de energiebehoefte en het primair energieverbruik van nieuwe woningen sterk wil beperken.
- Lagere E-peilen leveren vaak recht op premies of belastingvoordelen op, waardoor bouwheren financieel gestimuleerd worden om extra energie-efficiënte maatregelen te voorzien.
- S-peil
- Het S-peil kent een typische streefwaarde rond S28 of lager, omdat een goed geïsoleerde en compact ontworpen schil de basis vormt voor een lage energiebehoefte.
- Hernieuwbare energie
- EPB verplicht een minimaal aandeel hernieuwbare energie, dat vaak met zonnepanelen, warmtepompen, zonneboilers of aansluiting op een warmtenet wordt ingevuld, zodat fossiel energiegebruik afneemt.
- Ventilatie en binnenklimaat
- De ventilatie-eisen leggen minimale ventilatiedebieten vast en vereisen een doordacht ventilatiesysteem, bijvoorbeeld systeem C of systeem D, zodat CO₂-niveaus en vocht onder controle blijven bij hoge luchtdichtheid.
Een correcte EPB-studie helpt om deze eisen met een redelijke investeringskost te halen, en via energiebewustontwerpen.be kunnen bouwheren experten voor EPB, ventilatie-ontwerp, warmteverliesberekening en blowerdoortest vinden.
Welke documenten en informatie heb je nodig voor een correcte EPB-berekening?
Een nauwkeurige EPB-berekening vraagt uitgebreide technische en bouwkundige informatie, omdat de EPB-verslaggever enkel met correcte input een realistisch E-peil en S-peil kan berekenen.
De belangrijkste gevraagde gegevens zijn deze.
- Architectuurplannen
- Grondplannen, snedes en gevels met oppervlaktes, volumes en oriëntatie vormen de basis voor de EPB-invoergegevens, omdat zij de geometrie en zonblootstelling van het gebouw bepalen.
- Details van de bouwschil
- De dikte en het type isolatie van dak, muren en vloer, samen met muur-, dak- en vloersamenstellingen en het type ramen en glas met hun U-waarden en g-waarden, bepalen de warmteverliezen en zonnewinsten in de EPB-berekening.
- Technieken
- Informatie over verwarming, sanitair warm water, ventilatiesystemen, zonnepanelen, warmtepompen en zonneboilers bepaalt het primair energieverbruik en de bijdrage van hernieuwbare energie.
- Bewijzen en attesten
- Productfiches, CE-attesten, isolatiecertificaten en blowerdoortest-resultaten leveren onderbouwde bewijsstukken, zodat de EPB-verslaggever gunstige maar correcte parameters kan hanteren.
Hoe vollediger de gegevens, hoe realistischer het E-peil en hoe groter de kans op premies en gunstige EPB-resultaten voor het gebouw.
Wanneer is een EPC-attest verplicht in 2026 in Vlaanderen?
Een EPC-attest is in 2026 verplicht bij verkoop, verhuur of andere eigendomsoverdracht (zoals schenking) van een woning, appartement of studio in Vlaanderen, omdat de regelgeving bij elke transactie transparante informatie over de energieprestatie vereist.
Het EPC moet beschikbaar zijn vóór de publicatie van een advertentie en de energiescore en het label moeten in immopublicaties en publiciteitsborden opgenomen worden, zodat kandidaat-kopers en -huurders de energiezuinigheid meteen zien.
De situaties waarin een EPC verplicht is, worden hieronder opgesomd.
- Verkoop
- Bij verkoop van woningen, appartementen, studio’s en studentenkamers, maar ook bij verkoop van kleine niet-residentiële gebouwen zoals winkels of praktijken, is een geldig EPC verplicht.
- Verhuur
- Nieuwe huurcontracten voor residentiële eenheden, zoals appartementen en huizen, vereisen een EPC-residentieel, terwijl huur van handelszaken of kantoren onder bepaalde voorwaarden een EPC voor kleine niet-residentiële gebouwen nodig heeft.
- Erfpacht, opstal of andere overdracht
- Eigendomsoverdrachten via erfpacht, opstal of gelijkaardige constructies worden vaak gelijkgesteld met verkoop, waardoor ook daar een EPC-verplichting geldt.
- Appartementsgebouwen
- Appartementsgebouwen moeten zowel een EPC gemeenschappelijke delen voor het gebouw als individuele EPC’s per appartement bij verkoop of verhuur voorzien, zodat zowel collectieve als private delen energetisch beoordeeld worden.
Het ontbreken van een geldig EPC leidt tot administratieve boetes die tot enkele duizenden euro kunnen oplopen, waardoor eigenaars financieel gesanctioneerd worden bij niet-naleving.
Welke soorten EPC bestaan er (residentieel, niet-residentieel, gemeenschappelijke delen, EPC Bouw)?
In Vlaanderen bestaan meerdere types EPC, omdat woningen, kleine handelszaken en appartementsgebouwen verschillende gebruiksprofielen en certificeringsbehoeften hebben.
De voornaamste EPC-varianten staan in deze lijst.
- EPC voor residentiële gebouwen
- Het EPC voor residentiële gebouwen geldt voor woningen, appartementen, studio’s en studentenkamers en toont een EPC-label en een energiescore in kWh/m².jaar, zodat bewoners en investeerders energieprestaties kunnen vergelijken.
- EPC voor kleine niet-residentiële gebouwen
- Het EPC voor kleine niet-residentiële gebouwen geldt voor kleine winkels, praktijken, bureaus en horeca, met een aparte methodiek maar gelijkaardig labelsysteem, zodat ook commerciële ruimtes energie-informatie verstrekken.
- EPC voor gemeenschappelijke delen
- Het EPC voor gemeenschappelijke delen beoordeelt daken, gevels en gemeenschappelijke technieken van appartementsgebouwen, zodat de VME inzicht krijgt in de energieprestaties van de collectieve schil en installaties.
- EPC Bouw
- EPC Bouw ontstaat automatisch bij de EPB-einde-aangifte voor nieuwbouw en is geldig als EPC bij verkoop of verhuur zolang het niet ouder dan 10 jaar is en de energetische toestand ongewijzigd blijft.
Op energiebewustontwerpen.be vinden eigenaars erkende energiedeskundigen type A voor elk type EPC, zodat elk gebouw het juiste attest krijgt.
Hoe lees je een EPC-label en wanneer voldoet een woning aan de renovatieplicht?
Het EPC-label geeft via een schaal van A+ tot G een directe indicatie van de energiezuinigheid van een woning, omdat het het berekende energieverbruik naar een herkenbare categorie vertaalt.
Vlaanderen koppelt deze EPC-labels aan de renovatieplicht voor residentiële gebouwen, zodat slecht presterende woningen binnen een bepaalde termijn energetisch worden opgewaardeerd.
De algemene interpretatie van de labels is hieronder weergegeven.
- Label A+ / A
- Label A+ of A wijst op een zeer lage energievraag, die vaak enkel bij BEN-woningen (bijna-energieneutraal) of passiefhuizen voorkomt.
- Label B
- Label B staat voor een goed geïsoleerde en redelijk efficiënte woning, meestal met recente isolatie- en installatiemaatregelen.
- Label C
- Label C duidt op een correcte maar niet uitmuntende energetische staat, vaak na een basisrenovatie zonder maximale optimalisatie.
- Label D
- Label D signaleert een matig energieprestatieniveau, waarbij nog belangrijke verbeteringen aan isolatie en technieken mogelijk zijn.
- Label E / F / G
- Labels E, F en G tonen een slechte energetische toestand met hoge verbruikskosten en vormen in Vlaanderen de doelgroep voor de renovatieplicht.
In Vlaanderen geldt de renovatieplicht voor wie na 2023 een woning met label E of F (of slechter) aankoopt, omdat de eigenaar binnen meestal vijf jaar minstens label D moet halen, terwijl Vlaanderen tegen 2050 naar een gemiddelde label A voor de woningvoorraad streeft.
Wanneer volstaat EPB/EPC Bouw en wanneer heb je een apart EPC nodig?
EPC Bouw, dat uit de EPB-aangifte voortkomt, vervangt een apart EPC bij verkoop of verhuur zolang het nog geldig (maximaal 10 jaar) is en de energetische kenmerken van het gebouw niet ingrijpend gewijzigd zijn, omdat het dezelfde energie-informatie biedt als een klassiek EPC.
De regels worden helder als je onderscheid maakt tussen nieuwbouw en bestaande gebouwen, omdat de aanwezigheid van EPB-gegevens het type attest bepaalt.
De typische scenario’s zijn deze.
- Nieuwbouwwoning (vergunning na 2006)
- Bij een nieuwbouwwoning met vergunning na 2006 is EPB verplicht tijdens de bouw en ontstaat na EPB-einde-aangifte automatisch een EPC Bouw, dat in de eerste tien jaar als EPC bij verkoop of verhuur gebruikt mag worden.
- Bestaande woning zonder EPB-verleden (oudere woningen)
- Oudere woningen zonder EPB-verleden beschikken niet over een EPC Bouw, waardoor bij verkoop of verhuur een nieuw EPC residentieel nodig is om de energieprestatie te certificeren.
- Woning met oud EPC Bouw, maar grote renovatie uitgevoerd
- Als na oplevering met EPC Bouw een grote energetische renovatie plaatsvindt, weerspiegelt het oude EPC Bouw de nieuwe toestand niet meer en is een nieuw EPC aangewezen en vaak verplicht om de verbeterde energieprestatie correct te tonen.
Een eenvoudige vuistregel luidt: voor gebouwen met omgevingsvergunning geldt EPB tijdens de bouwfase, terwijl bij eigendomsoverdracht of huur een EPC nodig is, waarbij een geldig EPC Bouw het klassieke EPC vervangt zolang de geldigheid en de energetische toestand behouden blijven.
Wat gebeurt er bij verbouwingen zonder omgevingsvergunning, heb je dan EPB of EPC nodig?
Bij kleinere verbouwingen zonder omgevingsvergunning is EPB meestal niet van toepassing, omdat de EPB-regelgeving enkel vergunningsplichtige werken dekt, maar de EPC-verplichtingen blijven afhankelijk van verkoop of verhuur wel doorlopen.
Dit leidt tot deze situaties.
- Kleine werken (bv. ramen vervangen, dak na-isoleren, vloerisolatie bijwerken)
- Kleine werken zonder EPB-dossier verbeteren vaak de energetische toestand en zullen later resulteren in een betere EPC-score, ook al geldt op dat moment geen EPB-plicht.
- Verkoop na verbouwing
- Bij verkoop na dergelijke verbeteringswerken is een nieuw EPC aangewezen, zodat de hogere energieprestatie via een beter label zichtbaar wordt voor kopers.
- Renovatieplicht
- Wie een woning met label E of F koopt en onder de renovatieplicht valt, moet binnen vijf jaar via isolatiemaatregelen, betere beglazing en efficiëntere technieken minstens label D halen, wat bij een nieuwe EPC-opmaak gecontroleerd wordt.
Op energiebewustontwerpen.be vinden eigenaars energieadviseurs die vooraf energieadvies, warmteverliesberekening en EPB-achtige studies kunnen uitvoeren, ook wanneer geen formele EPB-plicht bestaat, zodat renovaties gericht naar een beter EPC-label sturen.
Hoe hangen EPB/EPC samen met andere attesten zoals asbestattest, sloopopvolgingsplan en keuringen?
Bij verkoop, nieuwbouw of zware renovatie spelen verschillende attesten naast EPB en EPC een rol, omdat Vlaanderen ook veiligheid, gezondheid en milieuprestaties van gebouwen wil controleren.
Een overzicht van deze attesten maakt duidelijk hoe EPB en EPC samen met andere keuringen een volledig technisch en juridisch beeld van een gebouw geven.
De meest relevante attesten en keuringen rond EPB/EPC staan hieronder opgesomd.
- Asbestattest
- Het asbestattest is verplicht bij verkoop van gebouwen van vóór 2001 en beoordeelt de aanwezigheid van asbesthoudende materialen, zodat kopers het gezondheidsrisico en toekomstige saneringskosten kunnen inschatten.
- Asbestinventaris
- Een asbestinventaris biedt een diepgaand overzicht van asbest in gebouwen en is vaak nodig bij afbraakwerken, zodat sloop en sanering veilig en volgens de regelgeving verlopen.
- Sloopopvolgingsplan
- Het sloopopvolgingsplan is verplicht bij grotere sloopprojecten en structureert selectief slopen en afvalstromen, zodat materialen maximaal hergebruikt of gerecycleerd worden.
- Blowerdoortest
- De blowerdoortest meet de luchtdichtheid van een gebouw en kan de EPB-berekening verbeteren door een lager E-peil toe te laten, wat de energieprestatie aantoonbaar verhoogt.
- Ventilatieverslaggeving
- Ventilatieverslaggeving is bij vele nieuwbouwprojecten verplicht in het kader van EPB en documenteert ontwerp en prestaties van het ventilatiesysteem, zodat luchtkwaliteit en debieten voldoen.
- Water- en rioolkeuring
- Water- en rioolkeuring zijn verplicht bij nieuwbouw, ingrijpende renovatie of aansluiting op de riolering en controleren de conformiteit van wateraanvoer en afvalwaterafvoer met de technische normen.
energiebewustontwerpen.be is opgezet als één platform waar eigenaars informatie en gratis offertes voor al deze attesten en keuringen terugvinden, inclusief EPB-verslaggeving, EPC-opmaak en energieadvies, zodat alle verplichtingen centraal geregeld kunnen worden.
Hoe kies je tussen EPB en EPC in concrete praktijksituaties (verkoop, nieuwbouw, renovatie, verhuur)?
De keuze tussen EPB en EPC hangt volledig af van de geplande handeling met het gebouw en de aanwezigheid van een omgevingsvergunning, omdat EPB de bouw- en renovatiefase regelt en EPC de transactiefase dekt.
Enkele typische praktijkcases tonen welke attesten in concrete situaties nodig zijn, zodat eigenaars fouten en boetes vermijden.
De meest voorkomende situaties en het juiste attest staan hieronder.
- Je bouwt een nieuwe woning in 2026
- Bij een nieuwe woning in 2026 heb je een EPB-dossier met EPB-aangifte, ventilatieverslaggeving en eventueel blowerdoortest nodig, en na oplevering ontstaat automatisch een EPC Bouw dat voor verkoop of verhuur dient.
- Je verkoopt in 2026 een woning uit 1990 zonder EPB-verleden
- Bij verkoop van een woning uit 1990 zonder EPB-verleden is een EPC residentieel verplicht en is vaak ook een asbestattest nodig, omdat het bouwjaar voor 2001 ligt.
- Je renoveert grondig met vergunning (isolatie, nieuwe ramen, technieken)
- Bij een grondige renovatie met omgevingsvergunning is EPB verplicht tijdens de werken en na afronding moet bij verkoop een nieuw EPC worden opgemaakt dat de verbeterde energieprestatie toont.
- Je verhuurt een appartement
- Bij verhuur van een appartement is een EPC residentieel voor de privatieve eenheid verplicht en moet het gebouw als geheel ook een EPC gemeenschappelijke delen hebben.
- Je laat een fabriekshal bouwen met EPC-contractvorm
- Bij een fabriekshal met een EPC-contractvorm (Engineering, Procurement, Construction) gaat het om een bouwcontract waarbij ontwerp en uitvoering gebundeld worden, terwijl eventuele energieprestatie-eisen in aparte normen of contractclausules geregeld worden en niet via het Vlaamse EPC-attest voor woningen.
Bij twijfel over de juiste combinatie van attesten helpt een energieadvies via energiebewustontwerpen.be om EPB, EPC, asbestattest en bijkomende keuringen per project correct te plannen.
Hoe hangen EPB/EPC samen met premies, zonnepanelen, warmtepompen en andere energiemaatregelen?
EPB en EPC beïnvloeden rechtstreeks de toegang tot premies en de rendabiliteit van maatregelen zoals zonnepanelen, warmtepompen, thuisbatterijen en isolatie, omdat zowel het E-peil als het EPC-label de energiefactuur en de vastgoedwaarde bepalen.
Een hoger EPB-niveau (lager E-peil) en een beter EPC-label gaan bijna altijd samen met lagere energiekosten en een betere verkoop- of verhuurpositie, waardoor investeringen in energiemaatregelen financieel en ecologisch tegelijk scoren.
De koppelingen zijn duidelijk.
- Zonnepanelen
- Zonnepanelen verlagen zowel het E-peil in EPB als de energiescore op het EPC, omdat zij een deel van de elektriciteitsbehoefte met hernieuwbare energie dekken en vaak helpen om aan de verplichte hernieuwbare-energiedrempel te voldoen.
- Warmtepompen en warmtepompboilers
- Warmtepompen en warmtepompboilers verhogen het rendement van verwarming en sanitair warm water, verminderen het primair energieverbruik en verbeteren zo zowel EPB als EPC-waarden.
- Isolatie en beglazing
- Dak-, muur- en vloerisolatie en hoogrendementsbeglazing verlagen de warmteverliezen, verbeteren het S-peil en leiden bijna altijd tot een beter EPC-label door lagere energiebehoefte.
- Thuisbatterij
- Een thuisbatterij verandert geen wettelijke EPB-indicatoren, maar verhoogt het eigenverbruik van zonne-energie en verkleint de energiefactuur, wat in energieadviezen en kostenanalyses vooral financieel interessant blijft.
Op energiebewustontwerpen.be staan aparte dossiers en offerte-aanvragen voor zonnepanelen, thuisbatterijen, warmtepompen, airco’s, isolatiewerken en geïntegreerd energieadvies, zodat eigenaars investeringen strategisch kunnen afstemmen op hun EPB- en EPC-doelstellingen.
Hoe geraak je in orde met EPB en EPC via energiebewustontwerpen.be in 2026?
Om in 2026 volledig in orde te zijn met EPB en EPC volgen eigenaars best een gestructureerde aanpak per project, gesteund op erkende experten die de regelgeving en technieken beheersen. energiebewustontwerpen.be fungeert daarbij als professioneel aanspreekpunt dat informatie bundelt en contact met specialisten faciliteert.
De werkwijze verloopt typisch als volgt.
- Bij nieuwbouw of vergunningsplichtige verbouwing
- Bij nieuwbouw of vergunningsplichtige verbouwing zoeken bouwheren via het platform een erkende EPB-verslaggever, laten zij een EPB-studie, ventilatie-ontwerp en eventueel blowerdoortest uitvoeren en koppelen dit aan energieadvies over zonnepanelen, warmtepompen en isolatie.
- Bij verkoop of verhuur
- Bij verkoop of verhuur vragen eigenaars via een energiedeskundige type A een EPC aan en combineren zij dit met een asbestattest, plaatsbeschrijving en eventueel water- en rioolkeuring, zodat het dossier voor notaris en huurders volledig is.
- Bij totale renovatie en renovatieplicht
- Bij totale renovatie en bij woningen onder de renovatieplicht laten eigenaars een energieadvies met maatregelenplan opstellen dat naar een beter EPC-label leidt, waarna dak, muren, glas en technieken gefaseerd binnen de wettelijke termijn worden aangepakt.
Alle disciplines zijn centraal terug te vinden op energiebewustontwerpen.be, waar eigenaars informatie, richtprijzen en gratis offertes voor EPB, EPC en aanverwante attesten op één plaats bundelen.
Conclusie
Voor gebouwen in Vlaanderen in 2026 geldt EPB zodra een omgevingsvergunning voor nieuwbouw of ingrijpende renovatie speelt, omdat de overheid via EPB-verslaggeving, EPB-aangifte en indicatoren zoals E-peil en S-peil de energieprestatie tijdens de bouwfase wil sturen. Bij nieuwbouw resulteert dit in een EPC Bouw dat als energiecertificaat gebruikt wordt.
Voor verkoop, verhuur of andere overdracht van een woning, appartement of klein niet-residentieel gebouw geldt het EPC-attest als verplicht document, waarbij bij recente nieuwbouw een geldig EPC Bouw volstaat en bij oudere of gerenoveerde gebouwen een nieuw EPC-residentieel nodig is om de actuele energieprestatie weer te geven.
EPC als contractvorm (Engineering, Procurement, Construction) hoort thuis in de wereld van industriële bouwcontracten en staat volledig los van de energieprestatiecertificaten voor woningen, zodat particulieren die term enkel als bouwcontractvorm moeten begrijpen.
Wie EPB- en EPC-dossiers, asbestattest, blowerdoortest, ventilatieverslaggeving, sloopopvolgingsplan en water- en rioolkeuring efficiënt wil regelen, vindt op energiebewustontwerpen.be één centraal loket met duidelijke informatie, actuele premies en gratis offertes voor alle nodige studies en attesten.
Veelgestelde vragen
Wanneer is EPB verplicht en wanneer EPC?
EPB is verplicht bij nieuwbouw en vergunningsplichtige renovaties met omgevingsvergunning, omdat de Vlaamse overheid tijdens de bouwfase de energieprestatie wil controleren, terwijl EPC verplicht is bij verkoop, verhuur of overdracht van een woning, appartement of klein niet-residentieel gebouw, omdat de energieprestatie daar als informatie voor kopers en huurders dient. Bij nieuwbouw genereert de EPB-einde-aangifte een EPC Bouw dat als EPC geldt zolang het geldig blijft.
Is een EPC-attest nodig bij nieuwbouw in 2026?
Een apart EPC-attest is bij nieuwbouw in 2026 meestal niet nodig, omdat de EPB-einde-aangifte automatisch een EPC Bouw oplevert dat dezelfde functie als een EPC-residentieel vervult bij verkoop of verhuur, zolang het niet ouder dan 10 jaar is en de energetische staat niet fundamenteel gewijzigd werd.
Hoe lang is een EPC-attest geldig?
Een EPC-attest, inclusief EPC Bouw, is 10 jaar geldig vanaf de opmaakdatum, zodat eigenaars het certificaat binnen die periode hergebruiken kunnen, maar bij grote energetische werken zoals dakisolatie, nieuwe ramen of installatie van een warmtepomp laat men best een nieuw EPC opmaken om de verbeterde energieprestatie en het betere label te tonen.
Wat is het verschil tussen EPC en EPC Bouw?
Een klassiek EPC wordt door een energiedeskundige type A opgemaakt voor bestaande woningen en appartementen, terwijl EPC Bouw uit de EPB-aangifte van een nieuwbouw voortkomt en gekoppeld blijft aan de omgevingsvergunning en het EPB-dossier, maar beide attesten tonen een energielabel en een score in kWh/m².jaar en dienen als officiële energie-informatie bij vastgoedtransacties.
Moet ik EPB laten doen bij renovatie?
Je hebt EPB nodig bij ingrijpende renovaties waarvoor een omgevingsvergunning vereist is en die onder de EPB-plicht vallen, zoals renovaties waarbij grote delen van de buitenschil worden vervangen, omdat de regelgeving dan dezelfde energie-eisen als bij nieuwbouw oplegt, terwijl kleinere werken zonder vergunning geen EPB-plicht hebben maar wel je toekomstige EPC-score beïnvloeden.
Wat kost een EPC en hoe vraag ik het aan?
De prijs voor een EPC hangt af van het type gebouw, de oppervlakte en de regio en bedraagt doorgaans enkele honderden euro’s per eenheid, terwijl je een EPC aanvraagt bij een erkende energiedeskundige type A die ter plaatse een opname doet en het attest in de Vlaamse databank registreert. Via energiebewustontwerpen.be kun je gratis offertes aanvragen en prijzen vergelijken.
Is EPC verplicht bij verhuur van een appartement?
EPC is verplicht bij verhuur van een appartement, omdat de verhuurder bij het afsluiten van een nieuw huurcontract een geldig EPC-residentieel moet voorleggen en het label in de advertentie moet vermelden, terwijl het appartementsgebouw zelf ook een EPC gemeenschappelijke delen nodig heeft om de energieprestatie van de gedeelde schil en technieken in beeld te brengen.
Heeft een betere EPC-score invloed op de woningwaarde?
Een beter EPC-label, bijvoorbeeld B in plaats van E, verhoogt meestal de marktwaarde en aantrekkelijkheid van een woning en vermindert de energiekosten voor bewoners, terwijl in Vlaanderen woningen met een slecht label onder de renovatieplicht vallen, waardoor kopers extra belang hechten aan de EPC-uitkomst bij hun aankoopbeslissing.
Waar vind ik alle attesten die ik nodig heb bij verkoop?
Bij verkoop heb je, afhankelijk van bouwjaar en type gebouw, een EPC, vaak een asbestattest, soms een water- en rioolkeuring en bij appartementen een EPC gemeenschappelijke delen nodig, en op energiebewustontwerpen.be vind je een volledig overzicht per verkoopsituatie en kun je in één keer gratis offertes voor alle vereiste attesten aanvragen.
Wat doet energiebewustontwerpen.be precies?
energiebewustontwerpen.be is een gespecialiseerd platform dat informatie, prijsindicaties en offertes bundelt voor EPB, EPC, Energieadvies, Asbestattest, Asbestinventaris, Sloopopvolgingsplan, Blowerdoortest, Ventilatie, Warmteverliesberekening en Water- en rioolkeuring, en het biedt ook offertes voor energiemaatregelen zoals zonnepanelen, thuisbatterijen, warmtepompen en airco’s, zodat eigenaars alle verplichtingen en investeringen rond energieprestatie centraal en efficiënt kunnen organiseren.
